Ochrona dziedzictwa kulturowego
Fundacja Kronenberga
Odzyskany obraz Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej "Murzynka"

Dzięki współpracy Fundacji Kronenberga oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego po blisko 70 latach skradziony w czasie II wojny światowej obraz Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej Murzynka powrócił do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie.

Anna Bilińska-Bohdanowiczowa, Murzynka, 1884, olej, płótno.

 

Obraz należy do modnych pod koniec XIX wieku realistycznych studiów portretowych rozmaitych typów etnicznych. Dzieło, namalowane w 1884 roku, przedstawia półnagą, czarnoskórą modelkę uosabiającą egzotyczne piękno, siłę i kobiecość.

Do 1933 roku Murzynka znajdowała się w zbiorach zasłużonego warszawskiego kolekcjonera Dominika Witke-Jeżewskiego. W sierpniu 1933 roku obraz został przekazany w depozyt Muzeum Narodowemu w Warszawie, a następnie został wykupiony przez MNW w czerwcu 1939 roku. W czasie II wojny światowej obraz skradziono. Sprzedany w latach 50. na aukcji w monachijskim antykwariacie, trafił do prywatnej kolekcji na terenie południowych Niemiec. W 2011 roku pojawił się w domu aukcyjnym Villa Grisebach w Berlinie.

Odzyskanie zaginionego przed laty dzieła było możliwe dzięki natychmiastowym działaniom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz wsparciu Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy. Minister Bogdan Zdrojewski polecił Departamentowi Dziedzictwa Kulturowego MKiDN pilne przygotowanie wniosku restytucyjnego zawierającego pełną dokumentację potwierdzającą pochodzenie dzieła. Dokładna analiza obrazu sporządzona przez ekspertów MNW potwierdziła jego autentyczność. Prowadzone za pośrednictwem niemieckiej kancelarii prawnej rozmowy zakończyły się ugodą, zgodnie z którą w grudniu 2011 roku strona polska wypłaciła rekompensatę dotychczasowemu posiadaczowi dzieła. Kwota ta została pokryta przez Fundację Kronenberga przy Citi Handlowy.

Uroczyste przekazanie obrazu na ręce dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie, pani Agnieszki Morawińskiej, odbyło się podczas gali jubileuszu 15-lecia Fundacji.

Powrót Murzynki jest działaniem inaugurującym długofalowy Program Odzyskiwania Dzieł Sztuki, realizowany przez Fundację we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

- Naszą intencją jest stała, zainicjowana tym wydarzeniem, współpraca Fundacji z Ministerstwem Kultury. Mamy nadzieję, że zaowocuje ona powrotem kolejnych obiektów z ministerialnej listy zaginionych dzieł sztuki. Odzyskane dzieła będą przekazywane pierwotnym właścicielom lub ich prawnym następcom - deklaruje Krzysztof Kaczmar, dyrektor Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy.

 

Sławomir S. Sikora, Prezes Zarządu Citi Handlowy przekazuje odzyskany obraz na ręce Agnieszki Morawińskiej, Dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie

Murzynka nie jest jedynym darem przekazanym Muzeum Narodowemu w Warszawie przez Fundację Kronenberga przy Citi Handlowy. W 1997 roku dzięki wsparciu Fundacji kolekcja MNW powiększyła się o cenny zespół ponad 170 sreber najwybitniejszych złotników stołecznych XIX wieku. Kolekcję tę, prezentowaną dotychczas w Gabinecie Sreber im. Kronenberga, będzie można oglądać ponownie w Roku Jubileuszowym MNW w nowo aranżowanej prezentacji rzemiosła artystycznego.